Spółka komandytowa – zmiana statusu wspólnika a opodatkowanie podatkiem dochodowym

Reklamacja do dewelopera – konsultacje prawne
Spis treści:

Zasady odliczana podatku dochodowego przez wspólnika spółki komandytowej.

W związku z nowelizacją przepisów skutkującą opodatkowaniem spółek komandytowych podatkiem CIT, zmianie uległy również zasady opodatkowania wspólników spółki.

Dochód jest wypracowywany przez spółkę komandytową jako odrębny od wspólników podmiot. Po objęciu spółki komandytowej podatkiem dochodowym od osób prawnych spółka ta przestała być transparentna podatkowo – stała się odrębnym od wspólników podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.

Aktualnie zysk spółki komandytowej jest zupełnie odrębną kategorią przychodów podatkowych niż zysk wspólników. Przychód z udziału w zysku spółki komandytowej, powstaje po stronie wspólnika dopiero w momencie jego faktycznego uzyskania.
Jednocześnie też wspólnik spółki komandytowej może dokonać odliczenia podatku zapłaconego przez spółkę komandytową, jeżeli:

  1. przychód wynika z udziału w zysku spółki komandytowej,
  2. wspólnik, którego przychód podlega opodatkowaniu posiada w spółce komandytowej status komplementariusza;
  3. kwota odliczenia stanowi iloczyn procentowego udziału komplementariusza w zysku tej spółki i podatku należnego od dochodu tej spółki za rok podatkowy, z którego przychód z tytułu udziału w zysku został uzyskany.

Zmiana statusu wspólnika w trakcie roku obrotowego – skutki podatkowe.

Nasuwa się pytanie co w przypadku, gdy wspólnik stanie się komplementariuszem w trakcie roku? Czy wspólnik, aby uzyskać możliwość dokonania odliczenia musi posiadać status komplementariusza przez cały rok podatkowy? Czy też wystarczy, aby status ten posiadał w ostatnim dniu roku kalendarzowego, kiedy to zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych uzyskuje prawo do udziału w zysku spółki?

Ustawa o PIT reguluje możliwość pomniejszenia przez komplementariusza, pobranego przez płatnika, tj. spółkę komandytową, zryczałtowanego podatku, od przychodu komplementariusza z tytułu udziału w zysku tej spółki.

Odliczenie następuje o kwotę podatku dochodowego od osób prawnych zapłaconego przez spółkę, proporcjonalną do udziału komplementariusza w zysku tej spółki. Jedną ze składowych ustalenia takiej kwoty jest więc podatek należny od dochodu spółki komandytowej, obliczony za ten sam rok podatkowy.

Podatek spółki za rok podatkowy obliczany jest od dochodu osiągniętego w skali całego roku podatkowego, a więc zarówno za okres, w którym wspólnik posiadał status komandytariusza, jak i za okres, w którym wspólnik posiadał status komplementariusza.

Stanowisko organów podatkowych i orzecznictwa.

Stosunkowo krótki czas nowej rzeczywistości podatkowej dla spółek komandytowych powoduje, że aktualnie brak ugruntowanego stanowiska orzecznictwa oraz organów podatkowych na ten temat.

Dotychczas powstały pojedyncze interpretacje indywidualne, które dotykają przedmiotowego problemu i wskazują, iż fakt posiadania statusu komplementariusza jedynie przez część roku podatkowego ma wpływ na możliwość dokonania odliczenia. Organy podatkowe wskazują bowiem, iż komplementariusz ma prawo do odliczenia podatku zapłaconego przez spółkę ale przypadającego proporcjonalnie na okres, w którym dany wspólnik był w spółce komplementariuszem. Zakres odliczenia, według organu podatkowego, nie będzie więc obejmował tej części podatku zapłaconego przez Spółkę, która naliczona została od części zysku wypracowanego w okresie, kiedy wspólnik posiadał status komandytariusza.

Czy komplementariusz ma prawo do całości odliczenia?

Wskazano wyżej konkretne przesłanki, które muszą zaistnieć, aby można było dokonać odliczenia wskazane z przepisach ustawy. Nie wynika z przytoczonych przepisów konieczności posiadania przez danego wspólnika statusu komplementariusza przez cały rok podatkowy. Konkretny status wspólnika pozostaje bez znaczenia dla wysokości osiągniętego przez spółkę dochodu, a także naliczonego od niego podatku.

Dodatkowo – zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych – prawo do zysku wspólnika w spółce komandytowej nie powstaje proporcjonalnie do roku obrotowego (czyli każdego dnia odrębnie), lecz – co jest kluczowe dla interpretacji regulacji – powstaje z końcem roku obrotowego. A skoro ostatni dzień roku obrotowego jest kluczowy dla przyznania wspólnikowi prawa do zysku to na ten dzień należy oceniać tytuł prawa do zysku wspólnika.

Wskazać należy, że stanowisko organów podatkowych wydaje się wysoce wątpliwe i jest nadinterpretacją przepisów.

Spółka komandytowa – zmiana statutu wspólnika

Na czym polegają ogólne zasady odliczania podatku dochodowego przez komplementariusza?

Odkąd spółki komandytowe stały się odrębnymi podatnikami podatku CIT, ich zyski przestały być transparentne podatkowo. Wspólnik o statusie komplementariusza (odpowiadający za zobowiązania spółki bez ograniczenia) ma jednak prawo do pomniejszenia swojego zryczałtowanego podatku od przychodów z udziału w zyskach spółki. Odliczenie to stanowi kwotę podatku CIT faktycznie zapłaconego przez spółkę komandytową, proporcjonalną do procentowego udziału tego komplementariusza w zysku.

Jakie wątpliwości budzi zmiana statusu wspólnika z komandytariusza na komplementariusza w trakcie roku?

Kluczowy problem pojawia się w sytuacji, gdy wspólnik przez część roku był komandytariuszem, a status komplementariusza uzyskał dopiero w trakcie trwania roku obrotowego. Przepisy nie precyzują wprost, czy możliwość odliczenia podatku CIT zapłaconego przez spółkę przysługuje takiemu wspólnikowi w odniesieniu do dochodu wypracowanego przez podmiot w skali całego roku, czy jedynie za okres po zmianie statusu.

Jakie jest rygorystyczne stanowisko organów podatkowych przy zmianie statusu wspólnika w ciągu roku?

Fiskus prezentuje profiskalne i profiskalnie zawężone stanowisko w wydawanych interpretacjach indywidualnych. Urzędy skarbowe stoją na stanowisku, że komplementariusz ma prawo do odliczenia podatku zapłaconego przez spółkę, ale tylko w części przypadającej proporcjonalnie na okres, w którym wspólnik faktycznie posiadał ten status. Według organów, część podatku naliczona od zysku z okresu „komandytariatu” nie podlega odliczeniu przez tego wspólnika.

Dlaczego profiskalne stanowisko urzędów skarbowych uznaje się za nadinterpretację przepisów?

Stanowisko fiskusa spotyka się z uzasadnioną krytyką ekspertów, ponieważ w przepisach ustaw o podatkach dochodowych (PIT/CIT) nie ma warunku posiadania statusu komplementariusza przez pełne 12 miesięcy roku podatkowego. Status wspólnika nie ma żadnego wpływu na globalną wysokość podatku odprowadzanego przez spółkę. Podatek CIT spółki jest niepodzielny i oblicza się go globalnie za cały rok, a nie za poszczególne dni czy miesiące.

Kiedy w świetle Kodeksu spółek handlowych wspólnik nabywa prawo do udziału w zysku?

Zgodnie z przepisami KSH, prawo do udziału w zysku wspólnika spółki komandytowej nie powstaje proporcjonalnie (dzień po dniu), lecz konstytuuje się i powstaje dopiero z końcem roku obrotowego (w ostatnim dniu roku). Skoro momentem kluczowym dla przyznania prawa do zysku oraz ustalenia jego wysokości jest ostatni dzień roku obrotowego, to właśnie na ten konkretny dzień należy oceniać status prawny wspólnika i jego pełne uprawnienie do dokonania odliczenia podatkowego.